ISRO ही एक कंपनी म्हणून जाणून घ्या, ती कुठून कमावते, गोदरेजपासून या कंपन्या भागीदार का आहेत?

How ISRO Generate Revenue: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (Indian Space Research Organisation-(ISRO) ही भारताची अंतराळ संस्था आहे.इस्रो ही भारत आणि मानवजातीसाठी बाह्य अवकाशतील फायदे मिळवण्यासाठी, विज्ञान, अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात कार्य करते आणि ते भारत सरकारच्या अंतराळ विभागच्या नियंत्रणाखाली Department of Space (DOS) एक युनिट आहे.

अलिकडेच, चांद्रयान-3 मोहिमेसाठी इस्रोचे खूप कौतुक करण्यात आले. चांद्रयान-3 ही चंद्रावरील संशोधनासाठी इस्रोने प्रक्षेपित केलेली तिसरी चांद्रयान-3 मोहीम (Chandrayaan-3 Mission Moon) आहे.

ताज्या अपडेटनुसार, चांद्रयान 3 मोहिमेचे लँडर मॉड्यूल चंद्राच्या पृष्ठभागापासून फक्त 25 किलोमीटर अंतरावर आहे आणि चंद्राभोवती फिरत आहे. ते 23 ऑगस्ट रोजी चंद्राच्या पृष्ठभागावर सॉफ्ट लँडिंग(Soft Landing) होणार आहे.आता चांद्रयान-3 ची मोहीम यशस्वी ठरल्यास चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ यान उतरवणारा भारत पहिला देश ठरेल.यासह जगातील सर्व देशांमध्ये भारत असे करणारा जगातील चौथा देश ठरणार आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे का की इस्रोची ही यशोगाथा कशी सुरू झाली आणि सुरुवातीला कोणी मदत केली.

चांद्रयान-3 साठी या कंपनीची मदत 

चांद्रयान-3 मोहिमेच्या यशामध्ये हिंदुस्थान एरोनॉटिक्सची (HINDUSTAN AERONAUTICS) महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.याने नॅशनल एरोस्पेस प्रयोगशाळांना अनेक घटकांचा पुरवठा केला आहे. त्यामधून चांद्रयान-3 मिशनला मोठा पाठिंबा मिळाला आहे.

गोदरेज आणि एलईडी हे भागीदार आहेत.

एलईडी (Larsen & Toubro) ने वाहनांच्या क्षेत्रात जवळपास 50 वर्षांपासून इस्रोसोबत भागीदारी केली आहे. तसेच इस्रोच्या मदतीला गोदरेज एरोस्पेस इंजिनचे असेंबलिंग पार्ट तयार करण्याचे काम करत आहे.

एलईडी आणि गोदरेज एरोस्पेस व्यतिरिक्त, MTAR टेक्नॉलॉजीज(MTAR Technologies), ब्रह्मोस एरोस्पेस (BrahMos Aerospace) आणि ASACO यांनीही वेगवेगळ्या उपकरणांसाठी इस्रोसोबत भागीदारी केलेली आहे.

ISRO कमाई कशी होते

इस्रो ही कंपनी म्हणून अनेक प्रकारे कमाई करते. उदाहरणार्थ, 2022 मध्ये केंद्रीय मंत्री जितेंद्र सिंह यांनी लोकसभेत सांगितले होते की, इस्रोने जागतिक ग्राहकांसाठी उपग्रह प्रक्षेपित करून 2320 कोटी रुपये कमावले. याशिवाय, रिमोट सेन्सिंग डेटा, कम्युनिकेशन सॅटेलाइट सेवा,टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर अँड कन्सल्टन्सी, नेव्हिगेशन सेवा यामधून इस्रो कमाई करते.

Vikram Sarabhai | ISRO
Vikram Sarabhai Indian physicist 
विक्रम साराभाई यांच्या नेतृत्वाखाली ISRO सुरू करण्यात आली

विक्रम साराभाई यांच्या नेतृत्वाखाली 1969 मध्ये इस्रोची सुरुवात झाली, त्यावेळी देशाला अंतराळातील रॉकेटपेक्षा अन्नाची जास्त गरज होती. मग इस्रोने या कामात केलेली ‘गुंतवणूक’ योग्य ठरेल याची खात्री करून घेतली होती.

सुरुवातीला कोणी मदत केली

भारतीय अंतराळ संस्थेला सुरुवातीला अंतराळात पोहोचण्यासाठी परदेशी मदत घ्यावी लागली आणि 1975 मध्ये परदेशी लॉन्चपॅडवरून सोव्हिएत रॉकेटचा वापर करून पहिला उपग्रह ‘आर्यभट्ट’ प्रक्षेपित केला.

1975 मध्ये रॉकेट बनवले

1975 पर्यंत इस्रोने रॉकेट इंजिन विकसित करण्याचा विचार केला नव्हता असे नाही. काम सप्त गतीने सुरू होते नंतर ISRO ने 21 नोव्हेंबर 1963 ला तिरुअनंतपुरममधील ‘थुंबा इक्वेटोरियल रॉकेट लॉन्चिंग स्टेशन’वरून पहिले ‘नायके-अपाचे रॉकेट’ उडवले गेले. यानंतर इस्रोने मागे वळून पाहिले नाही आणि चंद्र सोडून मंगळ ग्रहावर यान पाठवणे यशस्वी झाले.

 

join Our–  WHATSAPP GROUP  ,INSTAGRAM , TWITTER   ,  FACEBOOK PAGE– for every update

3 thoughts on “ISRO ही एक कंपनी म्हणून जाणून घ्या, ती कुठून कमावते, गोदरेजपासून या कंपन्या भागीदार का आहेत?”

Leave a Comment